Μπορεί η AI να μετατρέψει τους ανθρώπους σε ανόητους; Επιστήμονας προειδοποιεί για «καταστροφικές επιπτώσεις»

Έχετε αναλογιστεί ποτέ τις επιπτώσεις του να βασίζεστε σε μηχανές για να σκέφτεστε; Με τη ραγδαία πρόοδο της

τεχν

ολογίας, αυτό το σενάριο μετακινείται από τη σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας κατευθείαν στη σφαίρα της πιθανότητας.

Σε

μι

α νέα επιστημονική εργασία, ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Μοντερέι, Umberto León Domínguez, διερευνά τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης (AI), όχι απλώς να μιμηθεί την ανθρώπινη συνομιλία, αλλά να αντικαταστήσει εκ θεμελίων πολλές πτυχές της ανθρώπινης νόησης. Η

εργασία, η οποία δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Neuropsychology,

εγείρει

ανησυχίες σχετικά με τους κινδύνους που μπορεί να εγκυμονούν τα chatbots της τεχνητής νοημοσύνης για τις ανώτερες εκτελεστικές λειτουργίες.

Η

ΑΙ με απλά λόγια αναφέρεται σε μηχανές προγραμματισμένες να μιμούνται την ανθρώπινη νοημοσύνη

, δηλαδή την μάθηση, τον συλλογισμό και την επίλυση προβλημάτων. Μεταξύ των μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης ξεχωρίζει το

ChatGPT

της OpenAI. Πρόκειται για ένα εργαλείο που έχει σχεδιαστεί για να κατανοεί και να παράγει κείμενο που μοιάζει με ανθρώπινο κείμενο με βάση τα δεδομένα που του παρέχονται.

Σε αντίθεση με τα παλαιότερα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης που δυσκολεύονταν να κατανοήσουν τις αποχρώσεις της γλώσσας,

το ChatGPT χρησιμοποιεί κάτι που ονομάζεται μοντέλο μετασχηματιστή,

το οποίο του επιτρέπει να κατανοεί το πλαίσιο και να παράγει απαντήσεις που μπορεί να είναι εκπληκτικά παρόμοιες με αυτές που μπορεί να δώσει ένας άνθρωπος.

Το ενδιαφέρον του Domínguez για το ChatGPT πηγάζει από τις δυνατότητές του ως τεχνολογικού ορόσημου.

Το βλέπει ως ένα σημάδι της τεχνολογικής μοναδικότητας,

μιας έννοιας που υποδηλώνει ότι

η ανάπτυξη της ΑΙ θα μπορούσε να φτάσει σε ένα σημείο όπου θα αρχίσει να εξελίσσεται πέρα από τον ανθρώπινο έλεγχο

, συγχωνεύοντας ενδεχομένως την ανθρώπινη και τη μηχανική νοημοσύνη.

«Ως καθηγητής πανεπιστημίου, σχεδιάζω τις δραστηριότητές μου ως διανοητικές προκλήσεις για να διεγείρω και να εκπαιδεύσω γνωστικές λειτουργίες που είναι χρήσιμες στην καθημερινή ζωή των φοιτητών μου, όπως η ικανότητα επίλυσης προβλημάτων και σχεδιασμού»

, εξήγησε ο διευθυντής του Εργαστηρίου Μελετών Ανθρώπινης Γνώσης και Εγκεφάλου και ερευνητής στην Ομάδα Τεχνητής Νοημοσύνης, Umberto León Domínguez.

Και συνέχισε:

«Η εμφάνιση ενός εργαλείου όπως το ChatGPT μου δημιούργησε ανησυχίες σχετικά με την πιθανή χρήση του από τους μαθητές για την ολοκλήρωση εργασιών, αποτρέποντας έτσι την τόνωση αυτών των γνωστικών λειτουργιών. Από αυτήν την παρατήρηση, άρχισα να διερευνώ και να γενικεύω τον αντίκτυπο, όχι μόνο για τους φοιτητές αλλά και για την ανθρωπότητα, των καταστροφικών συνεπειών που θα μπορούσαν να έχουν αυτές οι τεχνολογίες σε ένα σημαντικό μέρος του πληθυσμού, εμποδίζοντας την ανάπτυξη αυτών των γνωστικών λειτουργιών»

.

«Κατά συνέπεια, ερεύνησα τον τρόπο με τον οποίο το ChatGPT ή άλλα chatbots AI θα μπορούσαν να παρεμβαίνουν στις εκτελεστικές λειτουργίες ανώτερης τάξης για να καταλάβω πώς να εκπαιδεύσω και αυτές τις δεξιότητες, ακόμη και με τη χρήση του ChatGPT»

πρόσθεσε.

Ένας από τους εντυπωσιακούς ισχυρισμούς της εργασίας είναι ότι

η AI μπορεί να λειτουργήσει ως “γνωστική πρόθεση

“, μια έννοια που εισήχθη σε μια μελέτη του 2019 από τον Falk Lieder και τους συναδέλφους του.

Στην ουσία, αυτό σημαίνει ότι

η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να εκτελεί γνωστικές εργασίες για λογαριασμό του ανθρώπου

, όπως ακριβώς ένα προσθετικό μέλος χρησιμεύει ως υποκατάστατο ενός χαμένου μέλους. Αυτό δεν περιλαμβάνει μόνο απλές εργασίες όπως ο υπολογισμός αριθμών ή η οργάνωση χρονοδιαγραμμάτων. Η έρευνα υποδηλώνει ότι

οι ικανότητες της AI θα μπορούσαν να επεκταθούν σε πιο σύνθετες γνωστικές λειτουργίες, όπως η επίλυση προβλημάτων και η λήψη αποφάσεων, που παραδοσιακά θεωρούνται διακριτά ανθρώπινα χαρακτηριστικά.

Ο Lieder και οι συνεργάτες του επισήμαναν συγκεκριμένα σενάρια όπου

η φυσική τάση των ανθρώπων για βραχυπρόθεσμες ανταμοιβές τους οδηγεί μακριά από ενέργειες που θα ήταν πιο επωφελείς μακροπρόθεσμα

. Για παράδειγμα, επιλέγουν να παρακολουθήσουν τηλεόραση και να χαλαρώσουν αντί να εργαστούν σε ένα δύσκολο αλλά ανταποδοτικό έργο. Για να το αντιμετωπίσουν αυτό, πρότειναν τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης για να “παιχνιδοποιήσουν” τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Η παιχνιδοποίηση περιλαμβάνει την προσθήκη στοιχείων που μοιάζουν με παιχνίδι, όπως πόντοι, επίπεδα και κονκάρδες, σε δραστηριότητες που δεν αποτελούν παιχνίδι.

Μέσω μιας σειράς πειραμάτων, ο Lieder και οι συνεργάτες του παρείχαν τα πρώτα στοιχεία για τα οφέλη αυτής της προσέγγισης. Διαπίστωσαν ότι

οι αποφάσεις που ενισχύονται με τεχνητή νοημοσύνη βοηθούσαν τα άτομα να κάνουν καλύτερες επιλογές πιο γρήγορα

,

να μειώσουν την αναβλητικότητα και να επικεντρωθούν περισσότερο σε σημαντικές εργασίες.

Οι κίνδυνοι από την ενσωμάτωση της ΑΙ στις γνωστικές διαδικασίες

Όμως, η εργασία του Domínguez προειδοποιεί για τους

πιθανούς κινδύνους που συνδέονται με την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης τόσο στενά στις γνωστικές μας διαδικασίες

. Μια βασική ανησυχία είναι η “γνωστική μεταφόρτωση”, όπου οι άνθρωποι μπορεί να γίνουν υπερβολικά εξαρτημένοι από την AI, οδηγώντας σε μείωση της ικανότητάς μας να εκτελούμε γνωστικά καθήκοντα ανεξάρτητα. Ακριβώς

όπως οι μύες μπορούν να εξασθενήσουν χωρίς

άσκηση

, οι γνωστικές δεξιότητες μπορούν να επιδεινωθούν αν δεν χρησιμοποιούνται τακτικά.

Ο

κίνδυνος,

όπως περιγράφεται στην εργασία του Domínguez,

δεν είναι μόνο να γίνουμε τεμπέληδες στοχαστές

. Υπάρχει

ένας πιο βαθύς κίνδυνος να παρεμποδιστεί η γνωστική μας ανάπτυξη και οι ικανότητες επίλυσης προβλημάτων

. Με την πάροδο του χρόνου, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια κοινωνία όπου η κριτική σκέψη και η δημιουργικότητα θα είναι σε έλλειψη, καθώς οι άνθρωποι θα συνηθίσουν να αφήνουν την τεχνητή νοημοσύνη να κάνει τα δύσκολα.

«Θα ήθελα τα άτομα να γνωρίζουν ότι οι διανοητικές ικανότητες που είναι απαραίτητες για την επιτυχία στη σύγχρονη ζωή πρέπει να ενθαρρύνονται από νεαρή ηλικία, ιδίως κατά την εφηβεία. Για την αποτελεσματική ανάπτυξη αυτών των ικανοτήτων, τα άτομα πρέπει να συμμετέχουν σε γνωστικές προσπάθειες»

, δήλωσε ο Domínguez στο PsyPost.

«Η γνωστική αποφόρτιση μπορεί να χρησιμεύσει ως ευεργετικός μηχανισμός, επειδή απελευθερώνει το γνωστικό φορτίο που μπορεί στη συνέχεια να κατευθυνθεί προς πιο σύνθετες γνωστικές λειτουργίες. Ωστόσο, με τεχνολογίες όπως το ChatGPT, αντιμετωπίζουμε, για πρώτη φορά στην

ιστορία

, μια τεχνολογία ικανή να παρέχει ένα πλήρες σχέδιο, από την αρχή μέχρι το τέλος»

συνέχισε.

«Κατά συνέπεια, υπάρχει πραγματικός κίνδυνος τα άτομα να εφησυχάσουν και να παραβλέψουν ακόμη και τις πιο σύνθετες γνωστικές εργασίες. Ακριβώς όπως δεν μπορεί κανείς να γίνει ικανός στο μπάσκετ χωρίς να παίξει πραγματικά το παιχνίδι, η ανάπτυξη σύνθετων διανοητικών ικανοτήτων απαιτεί ενεργό συμμετοχή και δεν μπορεί να βασίζεται αποκλειστικά στην τεχνολογική βοήθεια»

τόνισε.

Ενέχουν όλες οι τεχνολογίες τον κίνδυνο γνωστικής εκτόνωσης;

Ο ερευνητής υποστηρίζει ότι η ικανότητα του ChatGPT να παράγει ανεξάρτητα ιδέες, λύσεις, ακόμη και να διεξάγει συζητήσεις το κάνει να ξεχωρίζει. Τα παραδοσιακά εργαλεία, αντίθετα, εξακολουθούν να απαιτούν ανθρώπινη συμβολή για την εξαγωγή αποτελεσμάτων.

«Πολλοί υποστηρίζουν ότι υπήρξαν και άλλες τεχνολογίες που επέτρεψαν τη γνωστική εκφόρτωση, όπως οι αριθμομηχανές, οι υπολογιστές και πιο πρόσφατα η αναζήτηση στο Google»,

εξήγησε ο Domínguez. «Ωστόσο, ακόμη και τότε, αυτές οι τεχνολογίες δεν έλυναν το πρόβλημα για εσάς- βοηθούσαν σε ένα μέρος του προβλήματος ή/και παρείχαν πληροφορίες που έπρεπε να ενσωματώσετε σε ένα σχέδιο ή σε μια διαδικασία λήψης αποφάσεων».

«Με το ChatGPT, συναντάμε ένα εργαλείο που: πρώτον είναι προσβάσιμο σε όλους δωρεάν (παγκόσμιος αντίκτυπος) και δεύτερον είναι ικανό να σχεδιάζει και να λαμβάνει αποφάσεις για λογαριασμό σας. Το ChatGPT αντιπροσωπεύει έναν λογαριθμικό ενισχυτή της γνωστικής αποφόρτισης σε σύγκριση με τις κλασικές τεχνολογίες που ήταν προηγουμένως διαθέσιμες»

κατέληξε ο Domínguez.